Đề xuất: Giải quyết “khoảng trống” chính sách trông giữ trẻ 6-18 tháng tuổi, làm rõ chính sách cho người cao tuổi

Cần chính sách khuyến sinh thực chất, giải quyết “khoảng trống” 6-18 tháng tuổi
Phân tích về mục tiêu duy trì mức sinh thay thế, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng chỉ ra sự bất hợp lý khi đặt mục tiêu “duy trì”, bởi tổng tỷ suất sinh của Việt Nam hiện chỉ khoảng 1,9 con/phụ nữ (dưới mức thay thế). Đại biểu cũng đề nghị chuẩn hóa khái niệm “mức sinh thay thế” là 2,1 con (theo quốc tế), thay vì 2 con như dự thảo.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu thảo luận

Đi sâu vào các biện pháp khuyến sinh, đại biểu Bùi Sỹ Hoàn, đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng đã chỉ ra một “khoảng trống chính sách” rất lớn trong thực tiễn: Luật pháp hiện hành cho phép phụ nữ nghỉ thai sản 6 tháng, nhưng hệ thống trường mầm non công lập chỉ nhận trẻ từ 18 tháng tuổi.

Đại biểu Bùi Sỹ Hoàn phát biểu thảo luận

Đại biểu đặt câu hỏi: “Vậy trong khoảng thời gian từ 6 tháng đến 18 tháng tuổi, các cháu bé sẽ gửi ở đâu, ai sẽ chăm sóc?”. Đại biểu cho rằng đây là áp lực khổng lồ cho các cặp vợ chồng ở đô thị, khu công nghiệp, đẩy họ vào tình thế phải dựa vào ông bà hoặc các nhóm trẻ tự phát, vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đại biểu đề xuất nghiên cứu cho mẹ nghỉ đến 18 tháng, hoặc yêu cầu nhà trẻ nhận trẻ sớm hơn, hoặc bố trí giờ làm linh hoạt.
Bổ sung cho chính sách khuyến sinh, đại biểu Trần Khánh Thu, đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên đề nghị điều chỉnh biện pháp hỗ trợ tài chính. Thay vì hỗ trợ “phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi” như dự thảo, đại biểu đề nghị nên là “trước 30 tuổi” để tạo sự thúc đẩy mạnh mẽ hơn, đồng thời tốt hơn cho sức khỏe sinh sản.

Già hóa dân số: Không chỉ là an sinh, cần chính sách tận dụng nguồn lực
Vấn đề già hóa dân số cũng được các đại biểu phân tích. Đại biểu Vũ Hồng Luyến, đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên đề nghị luật phải làm rõ, phân biệt hai khái niệm: “già hóa dân số” (là một quá trình) và “dân số già” (là một trạng thái, ví dụ theo LHQ là khi tỷ lệ người 65+ đạt 14%).

Đại biểu Vũ Hồng Luyến phát biểu thảo luận

Còn đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga chỉ ra thực trạng dự thảo luật chỉ tập trung vào chính sách an sinh cho người cao tuổi, vô tình xem họ là “gánh nặng”. Luật phải bổ sung hệ thống chính sách thứ hai: đào tạo và tận dụng nguồn lực lao động từ người cao tuổi còn sức khỏe, kinh nghiệm, như thông lệ nhiều nước phát triển.
Tiếp nối vấn đề này, đại biểu Bùi Sỹ Hoàn nêu thực trạng “người già ở các đô thị giờ rất cô đơn”, phải ở nhà cả ngày khi con cháu đi làm. Đại biểu chỉ ra sự thiếu hụt nghiêm trọng của các viện dưỡng lão, cơ sở chăm sóc người già mang tính hệ thống, và đề nghị Nhà nước cần có chính sách cụ thể để phát triển lĩnh vực này.

Làm rõ vướng mắc BHYT và chế độ cho cán bộ dân số
Góp ý về nâng cao chất lượng dân số, đại biểu Trần Khánh Thu đồng tình việc luật hóa sàng lọc trước sinh, sơ sinh. Tuy nhiên, đại biểu chỉ ra vướng mắc thực tế là Quỹ BHYT hiện không chi trả cho các dịch vụ “sàng lọc”, “phòng bệnh”. Đề nghị luật phải có quy định tháo gỡ vướng mắc này.

Đại biểu Trần Khánh Thu phát biểu thảo luận

Ngoài ra, đại biểu Trần Khánh Thu cũng đề nghị luật phải xác định rõ chức danh nghề nghiệp của cán bộ dân số (có phải cán bộ y tế hay không) để đảm bảo chế độ, phụ cấp, tránh tranh cãi như đã xảy ra trong đợt dịch COVID-19.